Academie · De F1-auto · Les 6/13
De voorvleugel
Het eerste wat de lucht raakt — en het begin van het hele aeroverhaal. ~5 min
De voorvleugel is het eerste onderdeel van de auto dat de lucht raakt, en dat maakt hem het invloedrijkste aerodynamische oppervlak op de machine — niet vanwege de downforce die hij zelf maakt (al is ~25% van het totaal van de auto niet niks), maar omdat elk ander oppervlak de lucht krijgt die de voorvleugel al heeft gevormd. Zit de voorvleugel verkeerd, dan werken de vloer, de sidepods en de achtervleugel allemaal met bedorven materiaal.
Een vleugel op zijn kop
Elke kant van de vleugel bestaat uit een stapel van maximaal vier elementen — gebogen profielen, precies als vliegtuigvleugels, maar op hun kop gemonteerd. Lucht die onder de vleugel doorstroomt, wordt samengeperst en versneld; snelle lucht is lagedruklucht, dus wordt de vleugel naar de weg toe gezogen. Door meerdere elementen te stapelen met spleten ertussen, kan het hele pakket de lucht veel harder ombuigen dan één profiel zou kunnen zonder dat de stroming loslaat (overtrekken). De natuurkunde is exact dezelfde als in de aerodynamicacursus op deze site — een vleugel is een vleugel, hoe je hem ook monteert.
De lucht sturen
Vlak achter de vleugel zitten twee van de slechtst denkbare aerodynamische objecten: draaiende, open wielen. Een draaiend wiel slaat de lucht tot een dik, turbulent zog, en als die rommel onder de auto terechtkomt, vergiftigt hij de vloer — en zoals de volgende les laat zien, komt juist daar het grootste deel van de downforce vandaan. De moderne voorvleugel is daarom vooral een instrument om de luchtstroom te sturen: de endplates en de gevormde tips van de elementen leiden lucht bewust om de voorband heen (ingenieurs noemen dit outwash), en offeren daarvoor een deel van de eigen downforce van de vleugel op om schone lucht te leveren aan alles wat verderop zit.
Dit is ook waarom voorvleugels er in elk reglementstijdperk zo anders uitzien: het reglement van 2022 vereenvoudigde de endplates bewust om outwash te beperken, omdat de ingewikkelde voorvleugels van vóór 2022 zoveel turbulentie zijwaarts weggooiden dat een andere auto van dichtbij volgen bijna onmogelijk werd — en het racen daaronder leed.
Het balansgereedschap
De flaphoek van de vleugel is mechanisch verstelbaar in de pits — een paar graden meer of minder flap is de standaardoplossing voor een coureur die last heeft van onderstuur (de neus glijdt wijd uit: voorvleugel bijzetten) of overstuur (de achterkant stapt uit: vleugel terugnemen). Het is de grove balansknop van de hele auto. En omdat hij hangt maar een paar centimeter boven het asfalt bij 300 km/h, is het ook het onderdeel dat het vaakst uit elkaar spat in carbonconfetti bij contact in de eerste bocht — het verlies van een voorvleugel betekent het verlies van een kwart van de grip aan de voorkant, en de auto wordt bijna onbestuurbaar totdat hij vervangen is.