Toyota Prius (THS)1997

De Prius uit 1997 bouwde een kleine benzinemotor en twee elektrische motor-generators rond één planetair tandwielstelsel, en liet een computer honderden keren per seconde beslissen waar elke kilowatt naartoe moest. De motor kan de wielen aandrijven, een generator laten draaien, of helemaal uitschakelen; remmen laat een motor achterstevoren draaien en vult de accu weer bij. Het leek een oefening in zuinigheid; het was in werkelijkheid een nieuwe aandrijflijnarchitectuur, en elke hybride sindsdien stamt ervan af.

Een planetair tandwielstelsel heeft drie assen: zonnewiel, ringwiel en drager. Zet de motor op de ene, een motor-generator op de andere en de wielen op de derde, en het variëren van het toerental van de generator verandert vloeiend de effectieve overbrengingsverhouding — een versnellingsbak zonder te schakelen versnellingen. De motor kan op zijn zuinigste toerental blijven draaien, terwijl de rijsnelheid doet wat ze wil.

Stop-en-ga-verkeer — de slechtste habitat voor een benzinemotor — wordt overgelaten aan de accu en de elektromotor, en de motor schakelt gewoon uit. Wanneer hij wel draait, draait hij belast en efficiënt, op een zachte Atkinson-cyclus die piekvermogen (dat neemt de elektromotor voor zijn rekening) inruilt voor thermisch rendement.

Elke stop in een gewone auto zet beweging om in remwarmte. De Prius laat zijn aandrijfmotor in plaats daarvan achterstevoren draaien, pompt de energie de accu in en bewaart de wrijvingsremmen voor noodgevallen. Regeneratief remmen is de reden dat hybrides juist daar floreren waar andere auto's lijden — in de stad.

Kies een rijmoment en volg de kilowatts: door het planetaire stelsel naar de wielen, achterstevoren de accu in, of allebei tegelijk — de mix die de computer elke milliseconde opnieuw tekent.