Iljoesjin Il-2 Sjtoermovik1941

De Il-2 kwam in actie in de eerste weken nadat Duitsland in juni 1941 de Sovjet-Unie was binnengevallen, en het Rode Leger had er nooit genoeg van. Het vliegtuig was gebouwd rond een bad van pantserstaal. Daarin zaten de motor, de brandstof, de radiateurs en de piloot. Hij vloog op boomtophoogte recht op de luchtafweer af, schoot met kanonnen en raketten en wierp bommen op tanks. Stalin liet de fabrieken weten dat het leger dit vliegtuig even hard nodig had als brood. Er zijn er meer dan 36.000 gebouwd en zo'n 10.000 gingen verloren. Moeilijk te doden dus, maar niet onmogelijk.

De meeste vliegtuigen schroeven pantserplaten op een licht frame. Bij de Il-2 was het pantser zelf het frame: een gelaste schaal van 5 tot 12 mm staal van ongeveer 700 kg, ruwweg een zevende van het hele vliegtuig, en die schaal droeg de motor en de rest. Een 20 mm-treffer die een jager had afgemaakt, deed hier vaak niets. De schutter kwam in 1942 terug, nadat de eenzitters van achteren waren afgeslacht. Hij zat buiten het bad en sneuvelde ongeveer vier keer zo vaak als de piloot.

Bij Koersk in 1943 opende de Il-2 vier bakken onder zijn vleugels en liet 192 kleine bommetjes van elk 2,5 kg vallen. Ze kwamen neer in een strook van een paar honderd meter lang. Richten hoefde niet: elke tank in die strook kreeg meerdere treffers, en zo'n kleine holle lading brandde nog altijd door het dak van het motorruim van een Panzer.

Alles aan de Il-2 was afgestemd op de eerste vijftig meter boven het slagveld. De motor was ingesteld op lage hoogte, de wapens waren bedoeld voor ongepantserde voertuigen en het pantser beschermde vooral tegen vuur vanaf de grond. Het plafond van 4.500 m zou in het Westen een ernstige beperking zijn geweest, maar aan het Oostfront was meer hoogte zelden nodig.

Twee 23 mm-kanonnen en twee van de snelst vurende mitrailleurs van de oorlog stuurden ongeveer 4,6 kg metaal per seconde naar voren, met kanonmunitie voor vijftien seconden. Onder de vleugels hingen raketten of bommen. Vanaf 1943 waren de vier bakken met kleine holle-ladingbommetjes (PTAB) het wapen dat het verschil maakte. Naar moderne maatstaven was niets hiervan nauwkeurig. De aantallen deden het werk.

Het lab zet het vermogen van de AM-38F uit tegen de hoogte: enorm veel vermogen ter hoogte van het slagveld en een curve die boven 2.000 m instort. Stel hetzelfde lab in op de Spitfire en je ziet meteen waarom het plafond van de Il-2 slechts 4.500 m bedroeg.