Supermarine Spitfire1940

De Spitfire is het vliegtuig dat bijna iedereen kan natekenen: een dunne elliptische vleugel, een lange neus rond een Rolls-Royce Merlin en een bolle cockpitkap. In de zomer van 1940 stuurde de RAF hem op de Duitse jagers af, terwijl de talrijkere Hurricanes de bommenwerpers aanvielen. De Spitfire was van de twee het betere toestel, maar won de slag niet alleen. Radar, de commandokamers, betere brandstof en de piloten waren minstens zo belangrijk. Toch werd de Spitfire het symbool van de strijd. Hij bleef tot het einde van de oorlog in frontdienst omdat zijn casco een motor aankon waarvan het vermogen bijna verdubbelde.

De elliptische vleugel van Mitchell was dun genoeg voor hoge snelheid en sterk genoeg om een verdubbeling van het motorvermogen aan te kunnen. In 1939 vloog de Spitfire met een motor van 1.030 pk. In 1944 droeg dezelfde vleugelvorm een motor van 2.000 pk. De Spitfire IX klom sneller en was op 30.000 voet 110 km/h sneller dan de Mk V die hij verving. Bijna geen enkel ander ontwerp uit 1936 bleef de hele oorlog in frontdienst.

De eerste Spitfires hadden acht lichte Brownings, vier in elke vleugel. Samen vuurden ze achttien seconden lang ongeveer 1,7 kg kogels per seconde af. Tegen gepantserde bommenwerpers was dat te weinig. Vanaf 1941 kwamen er daarom twee 20 mm Hispano-kanonnen in het midden van de vleugel. Het verschil zat vooral in het gewicht van de granaat en niet in de vuursnelheid: één kanontreffer kon bereiken wat met een dozijn kogels niet lukte.

De Chain Home-radar zag de Duitse aanvallen zich al boven Frankrijk vormen. De sectorcommandokamers zetten ze op de kaart en stuurden alleen squadrons omhoog wanneer dat nodig was. Amerikaanse 100-octaanbenzine liet de Merlin telkens vijf minuten met twaalf pond laaddruk draaien. De Spitfire en de Hurricane vormden de voorste punt van een systeem, en juist dat systeem maakte de verliezen van de Luftwaffe onhoudbaar.

Vleugelwapens schieten niet precies recht vooruit. Ze staan iets naar binnen gericht, zodat alle kogelbanen elkaar op een gekozen afstand kruisen. In 1940 was dat 230 meter. Op die afstand kwamen de acht kogelstromen op één plek van het vijandelijke vliegtuig samen. Dichterbij of verder weg lagen ze meer verspreid. Met de Hispano-kanonnen veranderde de rekensom. Twee kanonnen en vier mitrailleurs vuurden samen ongeveer 3,5 kg per seconde af, waarbij een 20 mm-granaat in het doel ontplofte.

Het lab zet het vermogen tegen de hoogte uit voor de drie Merlins waarmee de Spitfire vloog. Je ziet de motor met één compressortrap boven 5.000 m buiten adem raken, de motor met twee compressorstanden een tweede bult krijgen en de Merlin 61 met twee compressortrappen zijn vermogen tot 8.000 m en hoger vasthouden. In één grafiek zie je zo het verschil tussen een Mk V en een Mk IX.